Wybrane aspekty przygotowania do samoopieki w zakresie dietoterapii pacjentów z cukrzycą typu 2


Wybrane aspekty przygotowania do samoopieki w zakresie dietoterapii pacjentów z cukrzycą typu 2

Selected aspects of preparing for self-care in the field of diet therapy in patients with type 2 diabetes

SAŁATA MAGDALENA, REZMERSKA LEOKADIA
   
DOI: http://dx.doi.org/10.21784/IwP.2016.003

ISSN: 2451-1846


Streszczenie:
Wstęp. Obecnie cukrzyca uznawana jest za jedną z najbardziej rozpowszechnioną chorób przewlekłych w Polsce i na świecie. Dieta stosowana przez chorych w cukrzycy wspomaga kontrolę prawidłowego poziomu cukru we krwi i stanowi bardzo ważny element leczenia. Sprzyja także redukcji nadwagi, otyłości i minimalizuje ryzyko powikłań cukrzycy.
Cel. Celem przeprowadzonych badań w niniejszej pracy była analiza wybranych aspektów zachowań w zakresie dietoterapii pacjentów w przebiegu cukrzycy typu 2 w dążeniu do przygotowania do samoopieki.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono wśród 100 pacjentów z rozpoznaną cukrzycą typu 2 z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego, w oparciu o autorski kwestionariusz ankiety.    
Wyniki. Pacjenci najczęściej określali swój zasób wiedzy na temat diety w cukrzycy jako przeciętny. Takiej oceny dokonywali częściej mężczyźni niż kobiety. Brak dostatecznej wiedzy w tym zakresie prezentowali najczęściej respondenci z najstarszych grup wiekowych. Respondenci w większości przestrzegali wytycznych dotyczących diety, które otrzymali od członków zespołu terapeutycznego.
Wnioski. Niezależnie od płci i wieku pacjenci w przebiegu cukrzycy typu 2 określali najczęściej swój zasób wiedzy na temat diety cukrzycowej jako przeciętny. Deklarowali także przestrzeganie zaleceń dietetycznych, które otrzymali od członków zespołu terapeutycznego. Płeć i wiek nie determinowały istotnie zasobu wiedzy i prezentowanych zachowań pacjentów dotyczących żywienia w cukrzycy typu 2.

Abstract:
Introduction. Currently, diabetes is considered to be one of the most common chronic diseases in Poland and in the world. The diet applied by patients with diabetes helps to control the proper level of sugar in the blood and is a very important part of the treatment. It also helps reduce overweight, obesity and minimizes the risk of diabetes complications.
Aim. The aim of the research in this study was to analyze selected aspects of behavior in terms of diet therapy in patients with type 2 diabetes in an effort to prepare for self-care.
Material and methods. The study was carried out among 100 patients with type 2 diabetes using the method of diagnostic survey, based on the original questionnaire.
Results. Patients mostly describe their knowledge on the diet in diabetes as an average. Such an assessment was performed more commonly by male than by female respondents. Lack of sufficient knowledge in this matter was typical for most respondents in the oldest age groups. Respondents in most cases followed dietary guidelines received from the members of the therapeutic team.
Conclusions. Regardless of gender and age the patients in the course of type 2 diabetes most commonly specified their knowledge about diabetic diet as an average. They declared their following dietary recommendations they received from members of the therapeutic team. Gender and age did not significantly determine the scope of knowledge and behavior of patients regardingthe diet in type 2 diabetes.


Słowa kluczowe:

samoopieka, dietoterapia, cukrzyca

Keywords:

self-care , diet therapy , diabetes


Pełny tekst:
PDF 45-59


Bibliografia/Bibliography:

  1. Corazza V., Daimler R., Ernst A., Federspiel K., Herbst V., Langbein K. Hans-Peter., Weiss H. Podręczna Encyklopedia Zdrowia. Wyd. ZYSK I S-KA, Poznań 2006.
  2. Leszczyńska M. Epidemiologia cukrzycy. Magazyn Pielęgniarki i Położnej. 2013;7–8:26–27.
  3. Grzymisławski M., Gawęcki Jan. Żywienie człowieka zdrowego i chorego. Tom 2. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2012.
  4. Wysokiński M. Daj nadzieję i wsparcie w jesieni życia. Materiały konferencyjne. Warszawa 2015,149–155.
  5. Jarosz M., Rychlik E. Znaczenie wody u osób w wieku starszym i zalecenia dotyczące spożycia płynów. W: Jarosz M.: Żywienie osób w wieku starszym. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2011;89-98.
  6. Białczak B. Leczenie dietą w cukrzycy. Magazyn Pielęgniarki i Położnej. 2012;10:10-11.
  7. Olszanecka-Glinianowicz M. Rozsądne żywienie w cukrzycy typu 2. Magazyn Pielęgniarki i Położnej. 2013;9:11.
  8. Szewczyk A. (red.), Pielęgniarstwo diabetologiczne. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2013;19-22, 86-93, 176-188.
  9. Kędziora-Kornatowska K., Muszalik M. (red.), Kompendium pielęgnowania pacjentów w starszym wieku. Wyd. Czelej, Lublin 2007;156–160.
  10. Kowalik A., Wronka L., Sińska B. Żywienie człowieka i metabolizm, Zakład Żywienia Człowieka. Warszawski Uniwersytet Medyczny. BAZA AGRO. 2012;39(1),29–37.
  11. Lewińska A., Pytasz U. Zasady żywienia w podeszłym wieku. Aspekty medyczne starzenia się człowieka. Łódzkie Towarzystwo Naukowe. 2008,247–262.
  12. Fabian W., Koziarska-Rościszewska M., Szymczyk I. Cukrzyca. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2008;12–15, 28–29, 36–40, 47–49, 72–92, 104–110.
  13. Olszanecka-Glinianowicz M. Zmiana nawyków żywieniowych - podstawa leczenia. Magazyn Pielęgniarki i Położnej. 2013;7–8:28.
  14. Tatoń J., Czech A., Bernas M., Diabetologia Kliniczna. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2008;77–78, 82–84, 86, 381–385, 389–390, 435–444, 449-450, 500.
  15. Kiszczak-Bochyńska E. Edukacja chorego na cukrzycę jako zadanie lekarza rodzinnego, Medycyna Rodzinna. 1999; 2: 31–34.
  16. Krystoń-Serafin M., Jankowiak B., Krajewska-Kułak E., Sierakowska M., Popławska E. Ocena wiedzy pacjentów na temat cukrzycy typu 2jako niezbędny element terapii. Diabetologia Praktyczna. 2005; 6, 1:7–14.
  17. Pieniążek M.: Wpływ edukacji zdrowotnej na poziom wiedzy pacjentów z cukrzycą, Ann. Acad. Med. Siles. 2000;30:337–342.
  18. Tatoń J., Czech A. Edukacja terapeutyczna jako metoda leczenia i ulepszania stylu życia osób z cukrzycą, Diabetologia Polska. 2000;7:55–62.
  19. Bocian A., Borowiak E., Matuszewska M.Znaczenie edukacji pacjenta z cukrzycą dla promowania zachowań prozdrowotnych. W: Krajewska- Kułak E., Szczepański M., Łukaszuk C., Lewko J. (red.): Problemyterapeutyczno-pielęgnacyjneod poczęcia do starości. Tom II. AM w Białymstoku, Białystok 2007; 391–399.