Aspekty pielęgniarstwa pacjenta z zespołem kacheksja-anoreksja w opiece paliatywnej - studium przypadku w oparciu o Międzynarodową Klasyfikację Praktyki Pielęgniarskiej ICNP®

Aspekty pielęgniarskie pacjenta z zespołem kacheksja – anoreksja w opiece paliatywnej – studium przypadku w oparciu o Międzynarodową Klasyfikację Praktyki Pielęgniarskiej ICNP®

Nursing aspects of care in patient with cachexia-anorexia in palliative care - case study based on ICNP®

NATALIA PAWLAK1, JULIA ROMANOWICZ1, LENA SERAFIN 1, BOŻENA CZARKOWSKA-PĄCZEK2

1Studenckie Koło Naukowe Pielęgniarstwa Klinicznego, Wydział Nauki o Zdrowi, Warszawski Uniwersytet Medyczny

2Zakład Pielęgniarstwa Kliniczego, Wydział Nauki o Zdrowiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny

DOI: http://dx.doi.org/10.21784/IwP.2019.011

ISSN: 2451-1846


Streszczenie:
Wstęp. Opieka paliatywna ma na celu poprawę jakości życia uwzględniając wszystkie jego aspekty: psychiczny, fizyczny i duchowy, w momencie, kiedy odstępuje się od leczenia przyczynowego, a stosuje leczenie objawowe. Zespól kacheksja-anoreksja występuje u około 75% pacjentów z chorobą nowotworową w stopniu zaawansowanym i stanowi zespół objawów, które mają istotny wpływ zarówno na kondycję fizyczną pacjenta, jak i jego funkcjonowanie psychospołeczne.
Cel pracy. Celem pracy jest przedstawienie problemów pielęgnacyjnych występujących u pacjentki z zespołem kacheksja-anoreksja leczonej paliatywnie.
Prezentacja przypadku. Pacjentka hospitalizowana w oddziale opieki paliatywnej w celu objawowego leczenia zdiagnozowanego wieloogniskowego nisko zróżnicowanego gruczolakoraka jajnika w IV stopniu zaawansowania klinicznego oraz kacheksji. Wśród licznych problemów pielęgnacyjnych jako najważniejsze wskazano: ból, problemy w komunikowaniu się z otoczeniem, ryzyko wystąpienia infekcji z powodu obecności portu donaczyniowego oraz odleżyny. Ponadto pacjentka prezentuje deficyt w zakresie samoopieki oraz samopielęgnacji. Obawia się
o dalsze losy w procesie terapeutycznym.
Dyskusja. Wdrożenie działań zapobiegających rozwojowi problemów pielęgnacyjnych zdiagnozowanych u pacjentki stanowi wyzwanie dla zespołu terapeutycznego oraz rodziny. Zaproponowany plan opieki pielęgniarskiej miał przede wszystkim, zgodnie w priorytetem realizowanej opieki, podnieść jakość życia chorej. Najbardziej uciążliwym objawem występujacym u opisywanej chorej był ból. Dolegliwość ta jest jednym z najczęstszych objawów diagnozowanych u pacjentów w opiece paliatywnej. W praktyce pielęgniarskiej bardzo istotna jest wnikliwa obserwacja czynników determinujących ból oraz ocena jego charakteru i nasilenia.
Wnioski. Zastosowanie Międzynarodowej Klasyfikacji Praktyki Pielęgniarskiej ICNP® w planowaniu opieki pielęgniarskiej nad pacjentką z zespołem kacheksja – anoreksja umożliwiło monitorowanie oraz poprawę efektywności oraz jakości udzielanych świadczeń w procesie terapeutycznym.

Abstract:
Introduction. Palliative care seeks to improve the quality of life considering all its aspects: psychological, physical and spiritual, at the moment when causal treatment is being withdrawn in favour of symptomatic treatment. Cachexia-anorexia occurs in 75% of patients with advanced cancer and is characterized by symptoms which have a significant influence on physical fitness and mental strengths.
Aim of the study. The aim of the study is to present nursing problems in patient with cachexia-anorexia in palliative care.
Case study. Patient hospitalized in the terminal ward for symptomatic treatment of diagnosed multifocal low-differentiated ovarian adenocarcinoma in stage IV and cachexia. Among numerous nursing problems, as most important, they pointed: pain, problems in communicating with the environment, the risk of the appearance of infection because of the presence of the intravascular harbor and bedsores were identified as the main problems. Moreover, the patient has deficits in self-care. She also fears the therapeutic process.
Discussion. The implementation of the actions of preventing nursing problems is a challenge for the therapeutic team and families. The suggested plan of nuring care , in line with the care carried out, aimed to raise the patient's quality of life . One of the most troublesome symptoms identified was pain. Severe pain and suffering is one of the most frequent symptoms diagnosed in patients in palliative care. Thorough observation of determinants of pain is of significant importance in nursing care.
Conclusions. Applying The International Classification for Nursing Practice ICNP® in the planning of nursing care for a patient with cachexia – anorexia enabled monitoring and improvement of the efficiency and quality of services provided in the therapeutic process.


Słowa kluczowe:
opieka paliatywna, zespół kacheksja – anoreksja, proces pielęgnowania, ICNP®

Keywords:
palliative care, cachexia syndrome – anorexia, nursing process, ICNP®


Pełny tekst:
PDF - 92-114


Bibliografia/Bibliography:
1.Kaptacz A., Walden- Gałuszko K. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2016.
2.Bączyk M., Gorzelińska L., Łuczak J., Sowiński J,: Zespół wyniszczenia nowotworowego. Wpływ leczenia na wybrane parametry kliniczne i biochemiczne. Doniesienie wstępne. Polska Medycyna Paliatywna 2005, 4, 1, 11–16.
3.Hui D. Cancer Cachexia. It Takes a Team to Fix the Complex Machinery. Clinical Review 2016; 12 (11): 1172-1174.
4.Buduhan V., Cashman R., Cooper E. Symptom Management Guidelines: ANOREXIA and CACHEXIA. BC Cancer Agency 2014.
5.Grabiec, K., Burchert, M., Milewska i wsp. Ogólnoustrojowe i miejscowe mechanizmy prowadzące do kacheksji w chorobach nowotworowych. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej 2013, 67: 1397-1409.
6.Modlińska A., Wyszadko A. Zespół wyniszczenia w przebiegu choroby nowotworowej z uwzględnieniem leczenia octanem megestrolu. Medycyna Paliatywna. 2012; 2: 67–74.
7.Jobda B., Pasek M (red.). Procedura obsługi zaimplementowanego portu dożylnego. Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Onkologicznych. Warszawa 2015.
8.Pease A. Mowa ciała. Jak odczytać myśli innych ludzi z ich gestów. Jedność, Kielce 2001:10.
9.Kozłowska L., Doboszyńska A. Nurses’ nonverbal methods of communicating with patients in the terminal phase. International Journal of palliativeNursing. 2012; Vol 18, No1: 40-46.
10.Ghosh D., Neild P.,: Parenteral nutrition. ClinMed (Lond). 2010 Dec; 10(6): 620–623.
11.Lesińska-Sawicka M (red.). Metoda Case Study w pielęgniarstwie. Borgis Wydawnictwo Medyczne 2009.
12.MuntlinAthlin Å.,EngströmM.,Gunningberg L.,Bååth C., Heel pressure ulcer, prevention and predictors during the care delivery chain – when and where to take action? A descriptive and explorative study. Scand J Trauma ResuscEmergMed 2016; 24: 134.
13.Fitzmaurice C., Allen C., Barber RM., et al. Global, regional, and National Cancer Incidence, mortality, years of life lost, years lived with disability, and disability-adjusted life-years for 32 Cancer groups, 1990 to 2015. JAMA Oncol. 2017;3(4):524–548.
14.Zhang F., Shen A.,Jin Y.,Qiang W.The management strategies of cancer-associated anorexia: a critical appraisal of systematic reviews. BMC Complement Altern Med. 2018; 18: 236.
15.Kleja J., Filipczak-Bryniarska I., Wordliczek J. Komunikacja w opiece paliatywnej. Medycyna Paliatywna w Praktyce 2010; 4, 2, 81–85.
16.Argilés JM., Busquets S., López-Soriano FJ. Cancer cachexia, a clinical challenge. Curr Opin Oncol 2019 Mar 18.
17.Kepma S., Klich D., Zaporowska-Stachowiak I., Soptara M. Odleżyny u pacjentów w terminalnej fazie choroby. Leczenie Ran. 2016;13(4):147–155.