Związki metropolitalne - szansa na rozwój czy negacja zasady zrównoważonego rozwoju?

DOI: http://dx.doi.org/10.21784/SamorzadTerytorialny.2017.013

FABIAN NALIKOWSKI
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa we Włocławku

Związki metropolitalne. Szansa na rozwój czy negacja zasady zrównoważonego rozwoju?

Metropolitan associations. Opportunity for development or negation of the principle of sustainable development?

Streszczenie:
Przedmiotem artykułu jest przedstawienie zasad tworzenia, zakresu działania, zadań i reguł finansowania związków metropolitalnych, zawartych w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych oraz krytyczna ocena tych regulacji z punktu widzenia realizacji zasady zrównoważonego rozwoju. Związki metropolitalne są bowiem zinstytucjonalizowanymi formami współpracy między jednostkami samorządu terytorialnego, powołanymi w celu wspólnego realizowania zadań publicznych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, publicznego transportu zbiorowego i infrastruktury drogowej, posiadają własne organy, dysponują odrębnym majątkiem i mają zapewnione stabilne źródła finansowania. Konsolidacja zarządzania na poziomie metropolitalnym ma przyczynić się do szybszego rozwoju obszarów metropolitalnych i zwiększyć efektywność wykonywania zadań publicznych.
Autor krytycznie, z punktu widzenia zasady zrównoważonego rozwoju, ocenia rozwiązania zawarte w niniejszej ustawie, wskazując na niedostateczny udział społeczeństwa w procesie tworzenia związków metropolitalnych, nierówność szans rozwojowych obszarów miejskich, zmniejszenie dochodów budżetu państwa czy nadmiernie rozbudowany aparat administracyjny związków metropolitalnych, które skutkują tym, iż rozwój obszarów metropolitalnych będzie odbywał się kosztem mniejszych ośrodków miejskich o znaczeniu subregionalnym. Stanowi to zaprzeczenie zasady zrównoważonego rozwoju.

Słowa kluczowe:
związek metropolitalny; obszar metropolitalny; zrównoważony rozwój

Abstract:
The article presents the principles of establishment, scope of activities, tasks and rules of financing metropolitan associations, contained in the Act of 9 October 2015 on the metropolitan associations and critical evaluation of these regulations from the perspective of implementation of the principles of sustainable development. The metropolitan associations are institutionalized forms of cooperation between local governments, appointed to jointly carry out public tasks in the field of spatial planning and development, public transport and road infrastructure, which have their own bodies, have separate assets and are provided with a stable source of funding. Consolidation of management at the metropolitan level will contribute to faster development of metropolitan areas and increase the efficiency of public tasks.
The author critically, from the perspective of sustainable development, assess the solutions contained in this Act, pointing to insufficient public participation in the process of creating metropolitan associations, inequality of opportunities for development of urban areas, reducing the state budget revenues or excessively expanded administrative structure of metropolitan associations, which results in the that the development of metropolitan areas will be at the expense of smaller urban centers of sub-regional importance. This is a negation of the principles of sustainable development.

Keywords:
metropolitan association; metropolitan area; sustainable development

Pełny tekst:
PDF- 179-194

Bibliografia:
Dolnicki B., Samorząd terytorialny, Wolters Kluwer, Warszawa 2012.
Gawłowski R., Metropolie. Wyzwanie polskiej polityki miejskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010.
Grążawski M., Przedmiot porozumienia administracyjnego, [w:] Jednostka w demokratycznym państwie prawa, J. Filipek (red.), Wydawnictwo Wyższej Szkoły Administracji w Bielsku Białej, Bielsko-Biała 2003.
Kaczmarek T., Proces integracji metropolitalnej – ,,od dołu” i ,,od góry” [w:] A. Lutrzykowski, R. Gawłowski (red.), Metropolie. Wyzwanie polskiej polityki miejskiej, Toruń 2010.
Knosala E., Metropolie w świetle projektów ustaw, [w:] A. Lutrzykowski, R. Gawłowski (red.), Metropolie. Wyzwanie polskiej polityki miejskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010.
Leoński Z., Samorząd terytorialny w RP, C.H. Beck, Warszawa 2006.
Lewicki J., Obszary metropolitalne w obecnym stanie prawnym i projekcie ustawy o polityce miejskiej. Przykład Krakowa [w:] A. Lutrzykowski, R. Gawłowski (red.), Metropolie. Wyzwanie polskiej polityki miejskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010.
Lutrzykowski A., Metropolizacja – żywiołowy proces czy przedmiot polityki miejskiej?, [w:] A. Lutrzykowski, R. Gawłowski (red.), Metropolie. Wyzwanie polskiej polityki miejskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010.
Mantey D., Potrzeba zintegrowanego zarządzania miastami i obszarami metropolitalnymi, „Samorząd Terytorialny” 2013, nr 6, s. 5–14.
Markowski T., Marszał T., Metropolie, obszary metropolitalne, metropolizacja. Problemy i pojęcia podstawowe, Polska Akademia Nauk, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Warszawa 2006.
Nowak N.J., Polskie obszary metropolitalne – problemy definicyjne, „Samorząd Terytorialny” 2010, nr 3, s. 18–28.
Salik M., Współczesne procesy metropolizacyjne w Europie, ,,Roczniki Ekonomiczne Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Ekonomicznej w Bydgoszczy” 2014, nr 7, s. 76–87.
Szmytkie R., W kwestii metropolii i obszarów metropolitalnych, „Przegląd Administracji Publicznej” 2013, nr 2, s. 35–45.
Wyporska-Frankiewicz J., Publicznoprawne formy działania administracji o charakterze dwustronnym, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.
Zielazna J., Metropolia bydgoska odpływa w siną dal. PiS zmienia ustawę, „Gazeta Pomorska” z dnia 22 kwietnia 2016 r.
Ziółkowski M., Zarządzanie strategiczne w polskim samorządzie terytorialnym, [w:] A. Zalewski (red.), Nowe zarządzanie publiczne w polskim samorządzie terytorialnym, Warszawa 2007.