Niezgodności a zdarzenia niepożądane jako element oceny jakości opieki długoterminowej

Niezgodności a zdarzenia niepożądane jako element oceny jakości opieki długoterminowej

Nonconformities and adverse events as a component of quality assesment of long-term care

ROBERT PIEKARSKI

DOI: http://dx.doi.org/10.21784/IwP.2018.006

ISSN: 2451-1846


Streszczenie:
Wstęp. Na wstępie porównano terminologię działań naprawczych
i zapobiegawczych w procesie zarządzania jakością ze względu na różne źródła normatywne definicji ,,niezgodności” i ,,zdarzenia niepożądanego”. Pojęcia działań naprawczych lub zapobiegawczych zostały również zawarte w dokumentach legislacyjnych (projekt ustawy o jakości w ochronie zdrowia i bezpieczeństwie pacjenta), co może stanowić przełom w podejściu do zagadnień nie tyle niezgodności, ale samego procesu rejestracji zdarzeń niepożądanych.
Przegląd. Bliskoznacznymi terminami do omawianych w tym artykule są ,,zdarzenie medyczne” i ,,błąd medyczny”. Dla uproszczenia, ze względu na obszerność interpretacji prawnych oraz z uwagi na większą przejrzystość i wzbogacenie dobrej praktyki zarządzania, analiza źródeł skupiła się na umiejscowieniu ,,niezgodności” i ,,zdarzeń niepożądanych” względem siebie w systemach zarządzania jakością. Trzeba zaznaczyć, że temat nie jest nowy i znane są różne propozycje do katalogu rejestrowanych zdarzeń niepożądanych. Szczególnie w obszarze praktyki pielęgniarskiej są zidentyfikowane i powtarzalne z różnym prawdopodobieństwem i częstością zdarzenia. Zagadnienia jakości w opiece zdrowotnej są regulowane obecnie w wielu aktach prawnych. Promowanie inicjatyw projakościowych wiązałoby się z wprowadzeniem wymagań jakościowych i systematyczną oceną ich spełnienia.
Wnioski. Systemowe podejście do jakości w opiece zdrowotnej wymaga oceny „niedostatecznej i nie akceptowalnej jakości” oraz wprowadzenia rozwiązań poprawiających jakość usług. Wdrożenie rozwiązań prawno-organizacyjnych ma za zadanie kompleksowo i w sposób skoordynowany realizować priorytety polityki zdrowotnej w obszarze jakości. Zakres projektowanej regulacji prawnej zakłada wprowadzenie rozwiązań w zakresie m.in. systemowego monitorowania zdarzeń niepożądanych (system monitorowania zdarzeń niepożądanych).
Abstract:

Introduction. Firstly , in view of various definitions of nonconformities and adverse events , the terminology of corrective and preventive measures in the process of quality management was compared. The concept of corrective or preventive action has also been included in the legislative documents (Health Care Quality Act and Patient Safety Act ) what may be a breakthrough with regard to not noncomformities but rather the registration process of adverse events.
Overview. The "medical event" and "medical error" are very similar terms to those discussed in this article. For reasons of simplification , due to the number and volume of the interpretation of the legislation as well as the greater clarity and improving good management practice, the analysis of the sources focused on the location of "noncomformities " and "adverse events" in relation to one another in quality management systems. It should be noted that the subject is not new and there are various proposals for the catalogue of registered adverse events. E In the field of nursing they are identified and repetitive events with a different degree of probability and frequency . Quality issues in health care are regulated in many legal acts. Promoting pro-quality initiatives would entail the introduction of quality requirements and a systematic assessment of their fulfillment.
Conclusions. A systematic approach to quality in health care requires intorducing such terms of assesment as “unsatisfactory” and “unacceptable quality "and the introduction of solutions to improve quality of health care. Implementation of legal and organizational solutions aims at intorducing policy priorities in the area of healthcare quality , comprehensively and in a coordinated way. The scope of the proposed legal regulation assumes the introduction of solutions in the field of systematic monitoring of adverse events (system of monitoring adverse events).


Słowa kluczowe:
zdarzenia niepożądane, zarządzanie jakością, analiza przyczyn źródłowych zdarzeń niepożądanych, ocena

Keywords:
Adverse events, quality management, Root Cause Analysis (RCA), assessment of the quality of care, assessment


Pełny tekst:

PDF - 105-126


Bibliografia / Bibliography:
1.PN-EN ISO 9001:2015-10 - wersja polska. Systemy zarządzania jakością – Wymagania. PKN, Warszawa 2016.
2.PN-EN 15224:2017-02 - wersja angielska. Systemy zarządzania jakością - EN ISO 9001:2015 dla sektora ochrony zdrowia. PKN, Warszawa 2017.
3.Sprawozdanie pt „Najważniejsze ustalenia i zalecenia dotyczące systemów zgłaszania zdarzeń dotyczących bezpieczeństwa pacjentów i wyciągania wniosków z takich zdarzeń w Europie” (Sprawozdanie Podgrupa ds. Zgłaszania Zdarzeń i Wyciągania Wniosków PSQCWG Komisji Europejskiej maj 2014 r.), http://ec.europa.eu/health/patient_safety/policy/index_en.htm , 29.03.2018r.
4.Zalecenia Rady Europy 2009/C151/01 w sprawie bezpieczeństwa pacjentów, w tym profilaktyki i kontroli zakażeń związanych z opieką zdrowotną, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009H0703(01), 29.03.2018r.
5. Program Akredytacji. Szpitale. Zestaw standardów. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków 2009 (wydanie wznowione 2016).
6.PN-EN ISO/IEC 27001:2017-06 - wersja angielska. Technika informatyczna - Techniki bezpieczeństwa - Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji – Wymagania. PKN, Warszawa 2017.
7.Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
8.Projekt założeń do projektu ustawy o jakości w ochronie zdrowia i bezpieczeństwie pacjenta z 20.01.2017, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12294407, 29.03.2018r.
9.PN-EN ISO 9000:2015, Systemy zarządzania jakością. Podstawy i terminologia, 2016, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2016.
10.Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U.2017.0.1318).
11.Wyrok z dnia 11 grudnia 2002 roku, sygn. akt I CKN 1386/00, Sąd Najwyższy; Wyrok z dnia 18 kwietnia 2002 roku, sygn. akt I ACa 214/02, Sąd Apelacyjny w Krakowie; Wyrok z dnia 13 września 1937 roku, Sąd Najwyższy; Wyrok z dnia 14 grudnia 1973 roku, sygn. akt II CR 692/73, Sąd Najwyższy; Wyrok z dnia 11 maja 1983 roku, sygn. akt IV CR 118/83, Sąd Najwyższy; Wyrok z dnia 10 grudnia 1952 roku, sygn. akt 584/52, Sąd Najwyższy, http://www.pociecha.com.pl , 29.03.2018r.
12.Orzeczenie Sądu Okręgowy w Katowicach Sygn. akt IC 46/11 (Zarządzenie, uzasadnienie z dnia 24.01.2014r., https://orzeczenia.ms.gov.pl/content/$N/151520000000403_I_C_000046_2011_Uz_2014-01-24_001, 29.03.2018r.
13.Kruk-Kupiec G. Zalecenia Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa ,,Dla dobrej praktyki pielęgniarskiej bezpieczny szpital – bezpieczny pacjent. Zarządzanie ryzykiem zdarzeń niepożądanych. Projekt bezpiecznej praktyki medycznej”. 2011, arch.nipip.pl/index.php/prawo/opiniekk/w-dz-pielegniarstwa/1753-bezpieczny-pacjent, 29.03.2018r.
14.Staszewski, R., Kautsch M. Jakość certyfikowana. W: Kautsch M. (red.), Zarządzanie w opiece zdrowotnej. Nowe wyzwania. Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2010.
15.Kutryba B., Kutaj-Wąsikowska H., Tombarkiewicz M. Analiza przyczyn źródłowych zdarzeń niepożądanych (Root Cause Analysis – RCA). Przewodnik dla zespołów jakości, lekarzy, pielęgniarek, oraz innych osób przeprowadzających RCA. Adaptacja na podstawie opracowania Duńskiego Towarzystwa Bezpieczeństwa Pacjentów (DanskSelskab for Patientsikkerhed). Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia w Krakowie, Kraków 2015, http://bezpiecznypacjent.cmj.org.pl/wp-content/uploads/2016/02/Broszura-zdarzenia-niepo%C5%BC%C4%85dane.pdf, 29.03.2018r.