Wybory organu wykonawczego gminy w wielkich miastach - determinanty sprzyjające utrzymaniu władzy

Wybory organu wykonawczego gminy w wielkich miastach – determinanty sprzyjające utrzymaniu władzy

The election of local government in the large cities – determinants which are conducive to maintain the authority

GRAŻYNA SZCZĘSNA

Akademia Humanistyczna im. A. Gieysztora w Pułtusku

ISSN: 1896-4087

DOI: http://dx.doi.org/10.21784/ZC.2016.023


Streszczenie:
Dokonana w 2002 r. istotna zmiana zasad i trybu wyboru organu wykonawczego samorządu w jego podstawowych jednostkach organizacyjnych otwierała kolejny etap rozwoju polskiego samorządu terytorialnego. Wówczas nastąpiło odejście od wyboru wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przez radę gminy/miasta. Ustanowiona została zasada bezpośredniej elekcji tego organu, dokonywanej przez mieszkańców. Od 2002 r. prezydenci miast są wybierani co 4 lata w wyborach bezpośrednich. Kolejne wybory przynosiły ponowne zwycięstwo urzędującym prezydentom w wielu miastach. Określa się ich mianem „wiecznych prezydentów” (wielokadencyjni prezydenci).
Wyznaczając przestrzenny zakres empirycznego pola badawczego, wybrałam trzy największe miasta Polski: Kraków, Gdańsk i Wrocław. Przebieg kampanii związanych z wyborami prezydentów tych miast odsłania szczególnie interesujące aspekty pozycji i trudnej w modernizującej się Polsce realizacji zadań przypisanych po 2002 r. prezydentom.
Artykuł jest próbą pokazania specyfiki władania prezydenta polskiego miasta wybieranego co najmniej trzykrotnie. Moim celem badawczym było prześledzenie wydarzeń i okoliczności, które determinowały pozycję organu wykonawczego gminy i sprzyjały reelekcji.

Abstract:
The significant change of the principles and manner of electing the executive body of the local government in its basic organizational units introduced in 2002 opened another chapter of development of the Polish local government. The principle of electing the village mayor (mayor, president of the city) by the commune/city council was cancelled. It was established that this body would be elected directly, by the commune dwellers. Since 2002, town mayors in Poland have been elected in direct elections every four years. The next elections were bringing the renewed victory of presidents-in-office in many cities. They are named „everlasting mayors” (multi-term mayors).
While defining the territorial scope of the empirical research I chose three of the biggest cities in Poland: Cracow, Gdansk and Wroclaw. The course of campaigns connected with the election of presidents of these cities displays particularly interesting aspects of the position and the difficulties in fulfillment of tasks assigned to the presidents after 2002 in Poland under modernization. The article is an attempt to show the specificity mayor of Polish city who is in term of office for at least three times. My research objective was to analyze the events and circumstances which determined the position of the commune executive body and conduced to re-election.


Słowa kluczowe:
polityka lokalna; wybory prezydentów miast; wielokadencyjni prezydenci, władza lokalna

Keywords:
local politics; mayor of town elections; multi-term mayors; local power


Pełny tekst:
PDF – 36-59


Bibliografia:
AGKO, Co zrobi prezydent Dutkiewicz?, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z dnia 21.06.2006 r.
Borkowska G., Przyjaciół poznaje się w kampanii, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto” z dnia 12.11.2002 r.
Borkowska G., Ta wyborcza niedziela. Listy do Pawła Adamowicza, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto” z dnia 8.11.2002 r.
FIM, Łeb w łeb, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z dnia 23.09.2002 r.; Kto liczy na poparcie, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z dnia 27.09.2002 r.
Grochal R., Kondzińska A., Dutkiewicz bezpartyjny i bezkonkurencyjny, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z dnia 15.11.2006 r.
Harłukowicz J., Dutkiewicz chyba wygrał, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z dnia 1.12.2014 r.
Harłukowicz J., Dutkiewicz zaczyna zmiany, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z dnia 2.12.2014 r.
Jamroż M., Narodziła się PGE Arena Gdańsk, „Gazeta Wyborcza Gdańsk” z dnia 26.05.2010 r.
Katka K., Włodkowska K., PiS chce buszować w kolebce PO, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto” z dnia 16.01.2006 r.
Kozioł M., Dutkiewicz schodzi do ludzi, „Gazeta Wyborcza Wrocław” z dnia 20.11.2014 r.
Kuczur T., Istota i funkcjonowanie nowoczesnego samorządu terytorialnego w Polsce – wprowadzenie do problematyki, [w:] R. Bruski, J. Joachimowski, T. Kuczur (red.), Współczesna administracja publiczna w Polsce, Wybrane zagadnienia prawe, polityczne i ekonomiczne, Wyd. Mado, Toruń 2010.
Lipska A., Wójt, burmistrz, prezydent – lokalni liderzy polityczni czy menedżerowie?, [w:] S. Michałowski, K. Kuć-Czajkowska (red.), Przywództwo lokalne a kształtowanie demokracji partycypacyjnej, Wydawnictwo UMCS. Lublin 2008.
Piłat B., To będzie kadencja administrowania, „Gazeta Wyborcza Kraków” z dnia 01.12.2014 r.
Piotrkowski P., Katka K., Oceniamy bezpieczeństwo, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto” z dnia 30.11.2004 r.
Żurek R., Recepta na „długowieczność” wójta. Analiza czynników prowadzących do reelekcji w wyborach 2010 r. na wybranych przykładach, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Res Politicae” 2012, „Wydanie specjalne: Samorząd miejski i jego elity”.