Nacjonalizm na współczesnej scenie partyjnej Japonii

Nacjonalizm na współczesnej scenie partyjnej Japonii

Nationalism on the Contemporary Japanese Political Scene

PAWEŁ WISZNIUK

DOI: http://dx.doi.org/10.21784/ZC.2014.016

ISSN: 1896-4087


Streszczenie:
Artykuł skupia się na problemie występowania nacjonalizmu na współczesnej scenie partyjnej Japonii po wyborach do izby niższej w 2012 i izby wyższej w 2013 r. W pierwszej części analizowane są podstawy teoretyczne, w tym próby kategoryzacji pojęcia „nacjonalizm”. Zauważalny jest tutaj problem różnic między konotacjami europejskimi i japońskimi oraz nierówną pozycją nacjonalizmu przed druga wojną światową i po niej, szczególnie w jego strukturze i formach występowania. W drugiej części artykułu na tle współczesnej sceny partyjnej analizowana jest pozycja nacjonalizmu, który występuje głownie w takich ugrupowaniach, jak Partia Liberalno-Demokratyczna (PL-D) oraz Partia Odnowy Japonii (POJ). Wspomniane są także mniejsze partie, w chwili obecnej nierelewantne, chyba że w ostateczności połączą się z POJ. Głównym wnioskiem dotyczącym PL-D jest występowanie postaw nacjonalistycznych jedynie w części frakcji, które jednak dominują w partii. Postawy te prezentowane są przede wszystkim w formie agresywnej lub prowokującej retoryki premiera Shinzo Abe, rewizjonizmu historycznego w sprawie Korei lub Chin. Następnie analizowana jest pozycja POJ ze szczególnym zwróceniem uwagi na kontrowersyjnego przewodniczącego Ishiharę Shintaro. W części końcowej określona jest różnica pomiędzy konserwatystami i nacjonalistami oraz uznanie paradoksalnej izolacji nacjonalizmu pomimo jego dzisiejszej, pozornie silnej pozycji.

Abstract:
The article focuses on the problem of the presence of nationalism on the contemporary Japanese political scene, after the Lower and Upper House elections of 2012 and 2013. The first part examines the theoretical basis, including attempts to categorize the concept of nationalism. There is a noticeable problem of differences between the European and Japanese connotations and unequal position of nationalism before and after World War II, particularly in its structure and forms of occurrence. In the second part of the paper, on the background of the party scene the position of nationalism is being analyzed. It is present mainly in such formations as the Liberal Democratic Party (LDP) or Japan Restoration Party (JRP). There are also other, smaller political parties, at the moment non-relevant, until they would be to merge with JRP. The presence of nationalistic attitudes in LDP can be visible only in some domestic factions, however, they dominate in the party at the moment. These attitudes are presented mainly in the form of aggressive or provocative rhetoric of Prime Minister Shinzo Abe, and historical revisionism on Korea and China. Later, the position of the POJ is analyzed, with particular attention to the controversial chairman, Ishihara Shintaro. The final part focuses on the difference between conservatives and nationalists and the recognition of the paradoxical isolation of today’s nationalism, despite its seemingly strong position.


Słowa kluczowe:
nacjonalizm, Japonia, system partyjny

Keywords:
nationalism, Japan, party system


Pełny tekst:
PDF – 309-333


Bibliografia:
Axelbank A., Black Star Over Japan. Rising Forces of Militarism, New York 2011.
Babb J., The Seirankai and the Fate of its Members: The Rise and Fall of the New Right Politicians in Japan, Japan Forum 2012, No. 24(1).
Backer R., Kulturowe determinanty nacjonalizmów, [w:] Współczesne nacjonalizmy, (red.) M. Jeziński, Toruń 2008.
Bartyzel J., Pojęcie, geneza i próba systematyki głównych typów nacjonalizmu, www.legitymizm.org/systematyka-nacjonalizmu [dostęp: 17.03.2014 r.].
Biden warned Japan’s Abe about visiting Yasukuni Shrine, South China Morcing Post, http://www.scmp.com/news/asia/article/1416921/biden-warned-japans-abe-about-visiting-yasukuni-shrine [dostęp: 15.03.2014 r.].
Blair G., The Sound of Silencing, Japan-Inc 2008, No. 25.
Corazzi H., Abe should end Yasukuni visits, The Japan Times, http://www.japantimes.co.jp/opinion/2014/01/13/commentary/abe-should-end-yasukuni-
visits/ [dostęp: 15.03.2014 r.].
Doak K. M., A History of Nationalism in Modern Japan, Boston 2007.
Doak K. M., State and nation in twentieth-century Japan: toward an interpretive frameworks, Japan Forum 2011, No. 23.
Hałasa D., Życie codzienne w Tokio 1990–2004, Warszawa 2004.
Hambleton A., Reinforcing Identities Non-Japanese residents, television and cultural nationalism in Japan, Contemporary Japan 2011, No. 23.
Hane M., Perez L. G., Modern Japan. A Historical Survey, Boulder 2009.
Harvey R., American Shogun. MacArthur, Hirohito and the American Duel with Japan, London 2006.
Hein L., The Cultural Career of the Japanese Economy: developmental and cultural nationalisms in historical perspective, Third World Quarterly 2008, Vol. 29 Issue 3.
http://www.japantoday.com/category/politics/view/eda-names-new-party--yui-no-to [dostęp: 22.03.2014 r.].
http://www.mofa.go.jp/policy/women/fund/state9308.html, [dostęp: 24.03.2014 r.].
Ishihara tokuji ‘Tenbatsu’ hatsugen wo tekkai ‘fukakuowabishimasu’ (Burmistrz Ishihara przeprasza za „Karę boską” – „Jest mi bardzo przykro”), 47news 15.03.2011, [za:] http://www.47news.jp/CN/201103/CN2011031501000396.html [dostęp: 28.03.2014 r.].
Ishiwata E., ‘Probably Impossible’: Multiculturalism and Pluralisation in Present-Day Japan, Journal of Ethnic and Migration Studies 2011, Vol. 37, No. 10.
Japan vows to uphold Kono statement but will review it anyway, Asahi Shinbun 12.03.2014 https://ajw.asahi.com/article/behind_news/politics/AJ201403120051 [dostęp: 26.03.2014 r.].
Japanese politician causes uproar by giving letter on Fukushima to emperor, The Guardian 2013, http://www.theguardian.com/world/2013/nov/07/japanese-politician-letter-fukushima-emperor [dostęp: 20.03.2014 r.].
Karolczak K., Tendencje narodowe w Japonii na przełomie XX i XXI w., [w:] Japonia na początku XXI wieku, (red.) K. Gawlikowski i M. Ławacz, Toruń 2008, s. 99.
LaFleur W. R., Reasons for the Rubble: Watsuji Tetsuro’s Position in Japan’s Postwar Debate About Rationality, Philosophy East&West 2001, Vol. 51, Issue 1.
Laurencje H., NHK and Abe’s Agenda, The Diplomat 2014, http://thediplomat.com/2014/02/nhk-and-abes-agenda/ [dostęp: 12.03.2014 r.].
Lisiecki M., Kokutai-no hongi w japońskim dyskursie nacjonalistycznym, Toruń 2010.
Lisiecki M., Kultura narodowa i misja Japonii. Dwa aspekty ideologii japońskiego nacjonalizmu zawarte w Kokutai-no hongi, [w:] Współczesne nacjonalizmy, (red.) M. Jeziński, Toruń 2008.
McNeil D., Japan must develop nuclear weapons, warns Tokyo governor, The Independent 8.03.2011, http://www.independent.co.uk/news/world/asia/japan-must-develop-nuclear-weapons-warns-tokyo-governor-2235186.html [dostęp: 21.03.2014 r.].
Mie A., Murayama raps Abe over sex slaves, The Japan Times 2014, http://www.japantimes.co.jp/news/2014/02/27/national/murayama-raps-abe--over-sex-slaves/ [dostęp: 18.03.2014 r.].
Nacjonalizm, [hasło w:] Encyklopedia popularna PWN, (red.) R. Łąkowski, Warszawa 1982.
Penn M., The Painful Birth of the Unity Party, http://shingetsunewsagency.com/tokyo/?p=533 [dostęp: 16.03.2014 r.].
Penney M., Wakefield B., Right Angles: Examining Accounts of Japanese Neo-nationalism, Pacific Affairs 2008–2009, Vol. 81, No. 4.
Pinguet M., Śmierć z wyboru w Japonii, Krakow 2007.
Repeta L., Japan’s Democracy at Risk – The LDP’s Ten Most Dangerous Proposals for Constitutional Change, The Asia-Pacific Journal 2013, Vol. 11, Issue 28, No. 3, http://japanfocus.org/-Lawrence-Repeta/3969 [dostęp: 28.03.2014 r.].
Richie D., The Japan Journals. 1947–2004, Berkeley 2004.
Sasada H., The Electoral Origin of Japan’s Nationalistic Leadership: Primaries in the LDP Presidential Election and the „Pull Effect”, Journal of East Asian Studies 2010, No. 10.
Smith A. D., Nationalism, Cambridge 2010.
Szymkowiak K., Sokaiya. Extortion, Protection and the Japanese Corporation, New York 2002.
Tokyo put pressure on Jakarta to block book on ‘comfort women’ by famous autor, Asahi Shinbun 2013, http://ajw.asahi.com/article/behind_news/politics/AJ201310140100 [dostęp: 12.03.2014 r.].
Tsuneo W., Japan’s Backroom Politics, Plymouth 2013.
Tsutsui K., The Trajectory of Perpetrators’s Trauma: Mnemonic Politics around the Asia-Pacific War in Japan, Social Forces 2009, No. 87.
Yamaguchi T., The Challenge of Internationalization: Japan’s Kokusaika, Academy of Management Executive 1988, Vol. 2, Issue 1.
Żakowski K., LEAM Notes 4: Factional Dynamics in Japan’s Liberal Democratic Party, http://leamplus.eu/factional-dynamics-in-japans-liberal--democratic-party/ [dostęp: 15.03.2014 r.].