Obraz Rumunii we wspomnieniach Kazimiery Iłłakowiczówny. O tułaczce poetki w latach 1939-1947

Obraz Rumunii we wspomnieniach Kazimiery Iłłakowiczówny. O tułaczce poetki w latach 1939-1947

The image of Romania in the memories Kazimiera Iłłakowiczówna. About the war wandering of poet in the years 1939-1947

DIANA WALAWENDER

DOI: http://dx.doi.org/10.21784/ZC.2014.009

ISSN:1896-4087


Streszczenie:
Artykuł dotyczy wojennych losów Kazimiery Iłłakowiczówny, obejmuje lata 1939-1947- od ewakuacji pracowników Ministerstwa Spraw Zagranicznych do Rumunii (w tym samej poetki) do momentu otrzymania przez kobietę paszportu pozwalającego na upragniony powrót do kraju. Artykuł powstał na podstawie szkiców, wspomnień i reportaży Iłłakowiczówny, przybliżających obraz Rumunii. Poetka podkreśla piękno rumuńskiego krajobrazu, wychwala zalety mieszkańców, ukazuje uczucia towarzyszące jej w obcym kraju. Rumunia zajmowała we wspomnieniach Iłłakowiczówny szczególne miejsce. Z jednej strony była kolejnym punktem jej „wędrówki przez życie”, tułaczki, która przysparzała jej zmartwień, niepokojów i osamotnienia, z drugiej natomiast strony stała się jej bardzo bliska. Z wielkim zachwytem wspominała kraj charakteryzujący się bujną roślinnością, słynący z gościnności ludzi, gdzie mogła niedługo po śmierci Marszałka Jozefa Piłsudskiego mogła wygłaszać odczyty dotyczące jego osoby i gdzie zostawiła cząstkę siebie. Iłłakowiczówna była dozgonnie wdzięczna za możliwość obcowania z rumuńską kulturą, językiem.

Abstract:
The article concerns Kazimiera Iłłakowiczowna’s war experiences, covers the period from 1939 to 1947, from staff‘s evacuation of the Ministry of Foreign Affairs to Romania (including the poet) to the moment of passport’s receipt, when she could come back to the country. The analysis is based on her sketches, memoirs and literary reportage about Romania. The poet highlighted the beauty of Romanian scenery, praised inhabitants’ virtues and showed her feelings in foreign country. Romania played an important role in Iłłakowiczowna’s memoirs. On the one hand was this country an important moment in her “wandering through life”, which caused sorrow and loneliness, but on the other, Romania was very close to her. Poet recollected the country with luxuriant flora, hospitality of its inhabitants. She gave there lectures on the Marshal Jozef Piłsudski, after his death. She left in Romania a part of her own life. Iłłakowiczowna was grateful for opportunity to live there and commune with Romanian culture and language.


Słowa klucze:
Iłłakowiczówna, wojna, Rumunia, Piłsudski, internowanie, poezja

Keywords: Illakowiczowna, war, Romania, Pilsudski, interment, poetry


Pełny tekst:
PDF - 191-206


Bibliografia:

Artykuły, szkice:
Brzozowska A., Pliszka w jaskini lwa, czyli pierwsza dama urzędów Drugiej Rzeczypospolitej, „Kobieta i życie” 1989, nr.43.
Czaplejewicz E., Poetyka literatury emigracyjnej [w:] Ktokolwiek jesteś bez ojczyzny…Topika polskiej współczesnej poezji emigracyjnej, pod red. W. Ligęza, W. Wyskiel, Łódź 1995.
Danielewska Ł., Kazimiery Iłłakowiczówny droga do Polski, „Poezja” 1978, nr 11/12.
Dybciak K., Proza o najdalszych Kresach, „Kresy” 1993, nr 15.
Fiałkowski T., Przypomnienie Iłłakowiczówny, „Tygodnik Powszechny” 1994, nr 28.
Korniłowiczówna M., Wnuczka Promienistego Tomasza, „Odra” 1983, nr 9.
Kuncewicz P., Kazimiera Iłłakowiczówna, „Tygodnik kulturalny” 1963, nr 28.
Kwiatkowski J., Lew i straszydlaki [w:] tegoż, Notatki o poezji i krytyce, Kraków 1975.
Lalak M., Arcysłuch Iłłakowiczówny, „ Nowe Książki” 1997, nr 2.
Lichański S., Liryka Iłłakowiczówny [w:] tegoż, Literatura i krytyka, Warszawa 1956.
Ławecki T., Poznańska suita Iłły [w:] Szlakami sławnych Polaków. Różnorodne oblicza wielkości, b.w., J. Łukasiewicz, Z Iłłakowiczówną po latach, „Więź” 1998, nr 9.
Maciejewska S I., Utożsamiona ze światem. Kazimiera Iłłakowiczówna [w:] Poeci dwudziestolecia międzywojennego, t: 1,Warszawa 1982.
Mamoń B., O wierszach Kazimiery Iłłakowiczówny, „Tygodnik powszechny” 1955, nr 15.
Podhorska-Okołow S., Księga tęsknoty, „Twórczość” 1959, nr 1 [Niewczesne wynurzenia rec.].
J. Ratajczak, Iłła prozą, „Nowe Książki” 1997, nr 10.
J. Siedlecka, Panna Kazimiera [w:] Wypominków ciąg dalszy, Warszawa 1999.
Szewc P., Trzy wybory, „Nowe Książki”1996, nr. 4.
Zan-Czerwijowska B., Kazimiera Iłłakowiczówna. Lata dzieciństwa i młodości (1) „W Drodze” 1991 nr 2.
Żuliński L., Godziny z Iłłą, „Literatura” 1988, nr 4.

Wspomnienia:
Iłłakowiczowna K., Niewczesne wynurzenia, Warszawa 1958.
Iłłakowiczowna K., Wspomnienia i reportaże, Warszawa 1997.
Ratajczak J., Lekcje u Iłłakowiczowny (szkice, wspomnienia, listy i wiersze), Poznań 1986.

Słowniki:
Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna, tom XIV, Krakow 1998.

Strony internetowe:
http://www.literatura.gildia.pl/tworcy/piotr_feliks_wilk_witoslawski
http://www.poezje.hdwao.pl/autor_458-endre_ady.html