Podstawy relacji obywatel-władza w Japonii. Stabilność czy ewolucja

Podstawy relacji obywatel–władza w Japonii. Stabilność czy ewolucja?

Fundamentals of Citizen-Power Relationship in Japan. Stability or evolution?

PAWEŁ WISZNIUK

DOI: http://dx.doi.org/10.21784/ZC.2015.011

ISSN: 1896-4087


Streszczenie:
Celem artykułu jest analiza dotychczasowych kodeksów, norm i zwyczajów, które od okresu wczesnej nowoczesności (XVIII wiek) wpływały na relacje pomiędzy obywatelem i władzą w Japonii. Podjęty zostaje temat konfucjanizmu i jego japońskiej, neokonfucjańskiej reinterpretacji w okresie Edo, a następnie wpływu koncepcji zachodnich i reakcji lokalnej myśli politycznej na zmiany zachodzące w okresie Meiji. W dalszej części rozpatrywane są powojenne koncepcje, w tym teorie z gatunku nihonjinron. Na koniec przedstawiane są czynniki, które w przyszłości spowodować mogą zmianę w opisywanych relacjach, od czynników technicznych po psychospołeczne.

Abstract:
The aim of the article is to analyze hitherto codes, norms and customs, which since the early modern period (XVIII century) affected the relationship between the citizen and the power in Japan. Confucianism and its Neo-Confucian reinterpretation is taken into consideration, along with the impact of Western ideas and Japanese political thought response to changes after Meiji Revolution. In the later part are undertaken the post-war concepts, including nihonjinron theories. Finally the factors that may result in future change in described relationships are presented, including technical and psychosocial factors.


Słowa kluczowe:
Japonia, konfucjanizm, nacjonalizm, ponowoczesność

Keywords:
Japan, confucianism, nationalism, postmodernisty


Pełny tekst:

PDF - 197-218


Bibliografia:
afe.easia.columbia.edu/ps/japan/kokutai.pdf.
Barańska D., Brak absolutu. Pojęcia dobra i zła w japońskiej popkulturze, Kraków 2014.
Benedict R., Chryzantema i miecz. Wzory kultury japońskiej, Warszawa 2003.
Bernardyn P., Słońce jeszcze nie wzeszło. Tsunami. Fukushima, Gliwice 2014.
Castells M., Sieci oburzenia i nadziei. Ruchy społeczne w erze Internetu, Warszawa 2013.
Doi T., Anatomy of Dependence, Tokio 1973.
Feifer G., Breaking Open Japan, New York 2006.
Godziński M., Wpływ mediów społecznościowych na rozwój Arabskiej Wiosny Ludów, [w:] Cyberprzestrzeń w krajach Orientu. Wolność i zniewolenie, M. Woźniak, D. Ściślewska (red.), Łódź 2014.
Hendry J., Japończycy. Kultura i społeczeństwo, Kraków 2013.
Henshall H., Historia Japonii, Warszawa 2011.
Hillsborough R., Shinsengumi. Ostatni wojownicy szoguna, Warszawa 2007.
Hirakawa S., Japan’s Love-Hate Relationship with the West, Folkestone 2012.
Ikegami E., Poskromienie samurajów, Kraków 2011.
Inoguchi T., Globalisation and Cultural Nationalism, [w:] The Cambridge Companion to Modern Japanese Culture, Y. Sugimoto (ed.), Cambridge 2009.
Jabłoński A., Japonia okiem NIE-Japonii: stereotypy, relacje niedbałe i ich twórcy, [w:] Spojrzenia. Japonia według Zachodu, Zachód według Japonii, A. Wosińska (red.), Bydgoszcz 2013.
Katayama L., 2-Channel Gives Japan’s Famously Quiet People a Mighty Voice, www. wired.com/culture/lifestyle/news/2007/04/2channel
Kerr A., Psy i demony. Ciemne strony Japonii, Kraków 2008.
Kokugaku, [w:] J. Tubielewicz, Kultura Japonii. Słownik, Warszawa 1996.
Kotański W., Japońskie opowieści o bogach, Warszawa 1983.
Kotański W., Kojiki, Warszawa 1986.
Lie J., The Politics of Recognition in Contemporary Japan, [w:] Democratization and Identity, S. Henders (ed.), Playmouth 2007.
Lipszyc H., Cesarz, Japonia i my, rozmowę przepr. M. Flak, Tygodnik Powszechny, www.tygodnik.com.pl/japonia/lipszyc.html.
Lisiecki M., Kokutai no hongi w japońskim dyskursie nacjonalistycznym, Toruń 2010.
McVeigh B., Wearing Ideology. State, Schooling and Self-Presentation in Japan, New York 2000.
Nakamura H., Systemy myślenia ludów Wschodu. Indie, Chiny, Tybet, Japonia, Kraków 2005.
Nakane C., Japanese Society, Berkeley 1970.
Natsunosuke N., Edo Culture, Honolulu 1997.
Nishikawa N., Two Interpretations of Japanese Culture, [w:] Multicultural Japan. Paleolithic
to Postmodern, D. Denoon et al. (eds.), Cambridge 1996.
Nowicka E., „Piękny Kraj” Shinzo Abe – japońska wizja przyszłości?, [w:] Japonia na początku XXI wieku. Polityka, gospodarka, społeczeństwo i stosunki z Polską, K. Gawlikowski, M. Ławacz (red.), Toruń 2008.
Pałasz-Rutkowska E., Cesarz Meiji (1852–1912). Wizerunek władcy w modernizowanej Japonii, Warszawa 2012.
Pałasz-Rutkowska E., Cesarz Meiji – nowe obowiązki władcy, [w:] W kręgu wartości kultury Japonii, A. Kozyra (red.), Warszawa 2013.
Ries P., The Asian Storm, Boston 1998.
Rubinger R., Popular Literacy in Early Modern Japan, Honolulu 2007.
Ryall J., Japan: Business as usual, but not for Olympus whistleblower Michael Woodford, www.japantoday.com/category/executive-impact/view/japan-business-as-usual-butnot-for-olympus-whistleblower-michael-woodford.
Show N., Are women Japan’s saviours?, www.japantoday.com/category/opinions/view/are-women-japans-saviours.
Totman C., Historia Japonii, Kraków 2009.
Tubielewicz J., Historia Japonii, Wrocław 1984.
Walthall A., Japanese Gimin: Peasant Martyrs in Popular Memory, American Historical Review 1986, No. 5 (91).
www.internetworldstats.com/asia.htm.
Zaremba-Penk J., Manga i anime w przestrzeni sztuki, [w:] Inspirująca i inspirowana.
Popkultura japońska, A. Wosińska (red.), Toruń 2011.
Żakowski K., Wewnątrzpartyjne uwarunkowania japońskiej Partii Liberalno-Demokratycznej wobec Chin w latach 1955–2006, Łódź 2012.